Michael Chang, Lendl'i 17 Yaşında Yıktı: Becker, Hingis ve 17'likler
17 yaşında, kramplara ve alttan servise uzanan bir maçta dünya 1 numarası Lendl'i yendi: Michael Chang ve 17 yaşında tarih yazan diğerleri. Sence bugün 17 yaşında bir Slam şampiyonu çıkar mı?
Videonun metni
4-6, 4-6, 6-3, 6-3, 6-3. Roland Garros 1989, dördüncü tur: 17 yaşındaki Michael Chang, dünya 1 numarası Ivan Lendl'i yendi.
Üçüncü setin sonunda bacaklarına kramp girmişti. Bir ara maçı bırakmayı bile düşündü. Sonra alışılmadık bir şey yaptı.
Peki kramp içindeki 17 yaşında bir çocuk, dünya 1 numarasını nasıl yıktı? Cevap son bölümde.
Bu belgeselde 17 yaşında, hatta daha genç yaşta tarih yazanları anlatıyoruz: Wimbledon'ı seribaşı bile değilken kazanan Becker'den, 16 yaşında Grand Slam kazanan Hingis'e; dört Rus'u arka arkaya eleyen Melanie Oudin'den, Wimbledon'da gençler kupasını kaldıran ilk Türk erkek tenisçiye.
Birinci bölüm: 16 yaşında zirve.
Açık Dönem'de Grand Slam kazanan en genç beş kadının üçü, kupayı 17 yaşına basmadan kaldırdı.
Beşinci sırada Arantxa Sánchez Vicario. 1989 Roland Garros, 17 yaş 5 ay. Finalde Steffi Graf'ı yendi.
Dördüncü sırada Maria Sharapova. 2004 Wimbledon, 17 yaş 2 ay. Final rakibi Serena Williams'tı.
Üçüncü sırada Tracy Austin. 1979 ABD Açık, 16 yaş 8 ay. Finalde Chris Evert'i 6-4, 6-3 yendi.
İkinci sırada Monica Seles. 1990 Roland Garros, 16 yaş 6 ay.
Ve zirvede Martina Hingis. 1997 Avustralya Açık, 16 yaş 3 ay.
Hingis'ten bu yana 29 yıl geçti; 16 yaşında Grand Slam kazanan başka bir kadın çıkmadı.
Bu listede bir ayrıntı daha var. Sánchez Vicario'nun kupası Haziran 1989'da, Paris'te geldi. Ertesi gün aynı Roland Garros'un erkekler finalinde de 17 yaşında biri vardı. Kadınlarda rekor 16 yaş. Peki erkeklerde?
İkinci bölüm: Seribaşı bile değildi.
Açık Dönem'in en genç beş erkek Grand Slam şampiyonunun dördü, ilk kupasını Roland Garros'ta kaldırdı.
Beşinci sırada Rafael Nadal. 2005 Roland Garros; 19 yaşını yeni doldurmuştu.
Dördüncü sırada Björn Borg. 1974 Roland Garros, 18 yaşında. Finalde Manuel Orantes'e karşı iki set geriden geldi: 2-6, 6-7, 6-0, 6-1, 6-1.
Üçüncü sırada Mats Wilander. 1982 Roland Garros, 17 yaş 9 ay. Seribaşı değildi; finalde Vilas'ı yendi.
İkinci sırada Boris Becker. 1985 Wimbledon, 17 yaş 7 ay. O da seribaşı değildi; finalde sekizinci seribaşı Kevin Curren vardı.
Carlos Alcaraz bile, 2022 ABD Açık'taki ilk kupasında 19 yaş 4 aylıktı; bu listede ancak yedinci.
Ya bir numara? 1989 Roland Garros, 17 yaş 3 ay: açılıştaki çocuk, Michael Chang. Onun hikâyesine sonda döneceğiz.
Bizce bugünün güç tenisinde 17 yaşında Grand Slam kazanmak çok daha zor.
Ama bir Grand Slam'de iz bırakmak için kupa şart değil. 2009'da 17 yaşındaki bir kız, kupaya ulaşmadan dört Rus'u arka arkaya eledi.
Üçüncü bölüm: Ayakkabıdaki kelime.
ABD Açık, 2009. Melanie Oudin 17 yaşında. Dünya sıralamasında 70. sırada ve seribaşı değil.
İlk turda Rus Anastasia Pavlyuchenkova'yı 6-1, 6-2 yeniyor.
İkinci turda dördüncü seribaşı Elena Dementieva: 5-7, 6-4, 6-3.
Üçüncü turda 2004 Wimbledon şampiyonu Maria Sharapova: 3-6, 6-4, 7-5.
Dördüncü turda 13. seribaşı Nadia Petrova: 1-6, 7-6, 6-3.
Dört maç, dört Rus rakip. Son üçünde de ilk seti kaybediyor ve her seferinde dönüyor. Ayakkabısında tek kelime yazıyor: BELIEVE.
Çeyrek finalde yolculuk bitiyor: Caroline Wozniacki'ye 6-2, 6-2 yeniliyor.
Ertesi yıl dünya 31 numarasına yükseliyor. 2011'de Jack Sock'la ABD Açık karışık çiftlerini kazanıyor. Ama sağlık sorunları yüzünden 2017'de, 25 yaşında tenisi bırakıyor. Sonra genç oyunculara antrenörlük yapmaya başlıyor.
Bizce Oudin'i unutulmaz yapan çeyrek final değil, üç kez geriden gelip pes etmemesiydi.
Oudin'in yolu New York'ta, büyükler arasında geçti. Sıradaki 17'liğimiz ise Wimbledon'da, gençler arasında bir ilke imza attı.
Dördüncü bölüm: Gençlerde ilk Türk.
Temmuz 2018, Wimbledon. Yankı Erel 17 yaşında; 2000'de Tekirdağ'da doğmuş.
Gençler çiftlerine Finli Otto Virtanen'le giriyor. Seribaşı değiller.
Yolda üçüncü seribaşı Fransız ikiliyi eliyorlar.
15 Temmuz'daki finalde rakipler altıncı seribaşı Nicolás Mejía ve Ondřej Štyler. İlk set tie-break'le 7-6, ikinci set 6-4.
Böylece Yankı Erel, gençler kategorisinde Grand Slam kazanan ilk Türk erkek tenisçi oluyor.
Bugün 26 yaşında. 2026'da milli takımın iki Davis Kupası eşleşmesinde de çiftleri, Erel'in yer aldığı ikili kazandı.
Erel'in kupası gençlerdeydi. Şimdi açılıştaki soruya dönelim: büyükler arasında, kramp içindeki 17 yaşında bir çocuk dünya 1 numarasını nasıl yıktı?
Beşinci bölüm: Alttan servis.
Haziran 1989, Paris. Michael Chang 17 yaşında. Dördüncü turda rakibi dünya 1 numarası ve turnuvanın 1 numaralı seribaşı Ivan Lendl.
Lendl ilk iki seti 6-4, 6-4 alıyor. Chang üçüncü seti 6-3 kazanıyor; ama o setin sonunda bacaklarına kramp giriyor. Kramplar giderek artıyor. Dördüncü set yine 6-3 Chang'in.
Beşinci sette maçı bırakmayı düşünüyor. Bırakmıyor.
Maçın bir anında alttan servis atıyor; Lendl'in ritmi bozuluyor.
Maç sayısında Chang, Lendl'in servisini servis çizgisinin hemen arkasında bekliyor. Lendl çift hata yapıyor. Beşinci set de 6-3.
Finalde, 11 Haziran'da, Stefan Edberg'i beş sette yeniyor: 6-1, 3-6, 4-6, 6-4, 6-2.
1955'te Tony Trabert'ten bu yana Roland Garros'u kazanan ilk Amerikalı erkek oluyor.
Ve 17 yaş 3 ayla, Açık Dönem'de Grand Slam kazanan en genç erkek. Otuz yedi yıl sonra bu rekor hâlâ onun.
Bizce o gün Chang'i şampiyon yapan şey alttan servis değil, bırakmamasıydı.
Altı isim, aynı yaş. Paris'te Chang ve Sánchez Vicario, Wimbledon'da Becker ve Yankı Erel, Melbourne'de 16 yaşındaki Hingis, New York'ta dört Rus'u eleyen Oudin.
Hingis'in rekoru 29, Chang'in rekoru 37 yıldır yerinde duruyor.
Bizce bu hikâyeleri birleştiren şey yaş değil; o yaşta en büyük sahneden çekinmemeleri.
Her hikâyenin kısa videosu kanalda; bağlantılar açıklamada.
Sence bugün 17 yaşında bir Grand Slam şampiyonu çıkar mı? Ve sen bu hikâyelerden hangisini bilmiyordun?
Kaynaklar
- Roland Garros 1989 4. tur: Chang – Lendl 4-6, 4-6, 6-3, 6-3, 6-3: chang-servis #1
- Lendl dünya 1 ve 1 numaralı seribaşı: chang-servis #2
- Chang 17 yaşında; 17 yaş 3 ay (17 yıl 110 gün): chang-servis #3, en-genc-slam-erkek #8
- Kramplar 3. setin sonunda başladı, giderek arttı: chang-servis #4
- Beşinci sette bırakmayı düşündü, devam etti: chang-servis #5
- Maç içinde alttan servis; Lendl'in ritmi bozuldu (hangi set olduğu söylenmiyor: "maçın bir anında"): chang-servis #6
- Maç sayısında servis çizgisinin hemen arkasında bekledi; Lendl çift hata: chang-servis #7
- Final 11 Haziran 1989: Chang – Edberg 6-1, 3-6, 4-6, 6-4, 6-2: chang-servis #8
- Açık Dönem'de Grand Slam tekler kazanan en genç erkek; rekor hâlâ onun ("otuz yedi yıl" = 2026 − 1989): chang-servis #9, #10; en-genc-slam-erkek #8, #11
- 1955'te Tony Trabert'ten bu yana Roland Garros'u kazanan ilk Amerikalı erkek: chang-servis #11
- Açık Dönem'in en genç 5 kadın Slam şampiyonunun 3'ü 17 yaşına basmadan (Austin, Seles, Hingis): en-genc-slam-kadin #10
- 5. Sánchez Vicario: RG 1989, 17 yaş 5 ay, finalde Graf'ı yendi; final 10 Haziran 1989 ("ertesi gün" erkek finali = #8): en-genc-slam-kadin #1, #2
- 4. Sharapova: Wimbledon 2004, 17 yaş 2 ay, final rakibi Serena Williams: en-genc-slam-kadin #3, #4
- 3. Austin: ABD Açık 1979, 16 yaş 8 ay, finalde Evert'i 6-4, 6-3: en-genc-slam-kadin #5, #6
- 2. Seles: RG 1990, 16 yaş 6 ay: en-genc-slam-kadin #7
- 1. Hingis: AO 1997, 16 yaş 3 ay, Açık Dönem rekoru: en-genc-slam-kadin #8
- Hingis'ten sonra 16 yaşında Slam kazanan kadın yok; 29 yıl: en-genc-slam-kadin #11
- En genç 5 erkeğin 4'ü ilk kupayı RG'de: en-genc-slam-erkek #10
- 5. Nadal: RG 2005, 19 yaşını yeni doldurmuştu: en-genc-slam-erkek #1
- 4. Borg: RG 1974, 18 yaş; finalde Orantes'e karşı iki set geriden 2-6, 6-7, 6-0, 6-1, 6-1: en-genc-slam-erkek #2, #3
- 3. Wilander: RG 1982, 17 yaş 9 ay, seribaşı değil, finalde Vilas'ı yendi: en-genc-slam-erkek #4, #5
- 2. Becker: Wimbledon 1985, 17 yaş 7 ay, seribaşı değil, finalde 8. seribaşı Kevin Curren: en-genc-slam-erkek #6, #7
- Alcaraz: ABD Açık 2022, 19 yaş 4 ay, listede 7.: en-genc-slam-erkek #9
- Oudin ABD Açık 2009'da 17 yaşında, dünya 70, seribaşı değil: oudin-usopen-09 #1, #2
- Pavlyuchenkova (Rus) 6-1, 6-2; 4. seribaşı Dementieva 5-7, 6-4, 6-3; Sharapova 3-6, 6-4, 7-5; 13. seribaşı Petrova 1-6, 7-6, 6-3; dört Rus arka arkaya: oudin-usopen-09 #3–#7
- Son üç maçta ilk seti kaybetti, yine kazandı: oudin-usopen-09 #8
- Ayakkabısında "BELIEVE": oudin-usopen-09 #9
- Çeyrek final: Wozniacki'ye 6-2, 6-2: oudin-usopen-09 #10
- Ertesi yıl dünya 31; 2011 ABD Açık karışık çiftler (Jack Sock); sağlık sorunları, 2017'de 25 yaşında emeklilik; sonra genç oyunculara antrenörlük (geçmiş zaman, bugünkü işveren iddia edilmiyor): oudin-usopen-09 #11–#15
- "2004 Wimbledon şampiyonu Maria Sharapova" (Oudin'in 3. tur rakibi): oudin-usopen-09 #6 + en-genc-slam-kadin #3
- Yankı Erel 2000 Tekirdağ doğumlu, finalde 17 yaşında: yanki-erel-wimbledon #6
- 2018 Wimbledon gençler çiftleri, Finli Otto Virtanen'le; seribaşı değillerdi; yolda 3. seribaşı Fransız ikili: yanki-erel-wimbledon #1, #4, #5
- Final 15 Temmuz 2018: 6. seribaşı Mejía – Štyler'e 7-6(5), 6-4: yanki-erel-wimbledon #2, #3, #4
- Gençler kategorisinde Grand Slam kazanan ilk Türk erkek tenisçi: yanki-erel-wimbledon #7
- Bugün 26 yaşında (d. 25 Eylül 2000; 30 Ekim 2026 itibarıyla 26): yanki-erel-wimbledon #6, #8
- 2026'da milli takımın iki Davis Kupası eşleşmesinde de çiftleri Erel'li ikili kazandı (geçmiş olay): yanki-erel-wimbledon #11
- Kapanış: "Hingis 29, Chang 37 yıl": #9, #17 aritmetiği



